VIỆC LẦN CHUỖI MÂN CÔI...
Theo Tinh Thần Tông Thư “Kinh Mân Côi Kính
Đức Trinh Nữ Maria”
(Rosarium Virginis Mariae)
(Lm. Anphong Trần Ðức Phương)

Khi viết bài này tôi nhớ lại khi tôi còn làm ‘phó xứ’ tại
một giáo xứ Hoa Kỳ khá lớn và có một họ lẻ
(Mission). Lần đầu tiên đến lượt tôi
đi dâng Lễ Chúa Nhật tại họ lẻ này, Cha xứ
người Mỹ cẩn thẩn dặn tôi: “Đó là một
vùng gần bờ sông, toàn là dân nhà giàu, có nghề nghiệp
vững chắc như Bác sĩ, Giám đốc, Giáo sư
đại học ... Trong số đó có một số gia
đình Công Giáo, và họ đóng góp làm một Nhà Nguyện ở
một sườn đồi. Nhà Nguyện tuy nhỏ,
nhưng rất khang trang. Sau đó, Cha xứ cười và
nói ‘…nếu Cha đến sớm được mà cùng lần
chuỗi Mân Côi với họ trước giờ Thánh Lễ
thì họ thích lắm.’
Ngày Chúa Nhật hôm sau, tôi đến lúc
7g30 sáng, trước giờ Lễ nửa tiếng, số
giáo dân đi theo từng gia đình đã đến gần
đầy đủ; sau đó tất cả đều quì
lần tràng chuỗi 50, để kịp chuẩn bị giờ
Lễ lúc 8g00 sáng. Tôi hỏi ra thì họ nói đó là thói quen
từ lâu, khi cha ông họ lập họ đạo đó,
và cứ tiếp tục cho đến bây giờ, quanh
năm như vậy, dù vào mùa hè hay mùa đông, trời nắng
hay trời mưa (rain or shine). Lúc đó tôi tự nghĩ
trong lòng: “Như vậy việc lần chuỗi Mân Côi
đâu phải là việc đã lỗi thời, hoặc chỉ
dành cho các cụ già, hoặc người bình dân...”
Việc đọc kinh Mân Côi là một
việc đạo đức đã có lâu đời trong
Giáo Hội Công Giáo. Trong các chủng viện, tu viện
thường có thói quen lần chuỗi Mân Côi chung hàng ngày.
Nhiều giáo dân cùng lần chuỗi Mân Côi hàng ngày. Qua các thời
đại, các Đức Giáo Hoàng đều cổ võ việc
lần Chuỗi Mân Côi trong gia đình. Đặc biệt
vào tháng Mười năm 2002, nhân dịp kỷ niệm 25
năm trong Triều Đại Giáo Hoàng của Ngài (ngày 16
tháng 10), Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã ra Tông Thư
‘Kinh Mân Côi Kính Đức Trinh Nữ Maria’ (nguyên văn tiếng
La tinh là ‘ROSARIUM VIRGINIS MARIAE’) để khai mạc Năm
Mân Côi (từ Tháng 10, 2002 đến Tháng 10, 2003) kính Đức
Trinh Nữ Maria và để cầu nguyện cho hòa bình trong
gia đình và trên thế giới. Trong Tông Thư này, Đức
Thánh Cha cũng ban huấn dụ thành lập thêm ‘Mầu Nhiệm
Ánh Sáng’ (cùng với Mầu Nhiệm Vui, Thương và Mừng
đã có sẵn). Sau đó, nhân dịp cuối Năm Thánh
Mân Côi và chuẩn bị bước vào Tháng Mân Côi 2003, trong dịp
Lễ Sinh Nhật Đức Mẹ (ngày 8/9/03), Đức
Thánh Cha Gioan Phaolô II cũng đã gửi đến các tín hữu
toàn thế giới lời mời gọi hãy siêng năng cầu
nguyện với Đức Mẹ qua tràng chuỗi Mân Côi,
trong khi suy ngắm các mầu nhiệm qua Mùa Vui, Mùa Ánh Sáng,
Mùa Thương, và Mùa Mừng.
Trong Tông Thư ‘Kinh Mân Côi Kính Mẹ
Maria’ nói trên đây, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II nhấn mạnh
đặc biệt điều này là: “Tự bản chất,
Kinh MÂN CÔI LÀ LỜI KINH CẦU HÒA BÌNH.”
Trước hết là Hoà Bình Thế Giới:
“Kinh Mân Côi đã được các vị tiền nhiệm
của tôi và chính tôi nhiều lần đề nghị
như một lời kinh cầu cho Hòa Bình. Vào lúc khởi
đầu Ngàn Năm Mới, với biến cố tấn
công kinh hoàng vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 (tại New York, Hoa Kỳ),
chúng ta chứng kiến mỗi ngày, tại nhiều nơi
trên thế giới, những cảnh đổ máu và bạo
lực, thì việc khám phá lại kinh Mân Côi có nghĩa là
đi sâu vào việc chiêm ngưỡng Mầu Nhiệm Chúa
Kitô, là Bình An của chúng ta; bởi vì Người đã liên
kết đôi bên thành một, và phá đổ bức tường
ngăn cách là sự thù hận (Thơ Ephêsô 2,14). Vì thế
chúng ta không thể đọc Kinh Mân Côi mà không cảm thấy
sự thôi thúc dấn thân một cách cụ thể để
xây dựng hòa bình…”
Rồi đến Hòa Bình và Hạnh Phúc
Trong Gia Đình: “Gia Đình là nguyên tố xây dựng xã hội,
mà ngày nay gia đình đang càng ngày càng bị những sức
mạnh hủy diệt đe dọa, cả về
phương diện ý thức hệ cũng như thực
hành. Điều này đem đến nỗi lo cho
tương lai của gia đình là nền tảng xã hội
cũng như mối lo cho tương lai của toàn thể
xã hội. Do đó, việc làm sống lại kinh Mân Côi
trong gia đình công giáo là một công việc mục vụ rộng
lớn, sẽ là một sức trợ giúp rất hữu
hiệu để chống lại những tác động
có tính cách hủy diệt qua các cuộc khủng hoảng của
thời đại chúng ta.”
Và Bình An Trong Tâm Hồn, Cũng Như Sự
Kiến Tạo Hòa Bình Thế Giới: Kinh Mân Côi gìn giữ
hạnh phúc, sự bình an cho tâm hồn chúng ta và giúp chúng ta
trở nên những ‘khí cụ bình an của Chúa’: “Kinh Mân Côi
đem lại sự bình an nơi người cầu nguyện
( bằng kinh Mân Côi) … và giúp họ gieo rắc chung quanh mình
hòa bình đích thực, vốn là quà tặng đặc biệt
của Chúa Giêsu Phục Sinh (Tin Mừng theo Thánh Gioan 14,27;
20, 21)… Bằng cách hướng con mắt tâm hồn chúng ta
về Chúa Kitô, Kinh Mân Côi cũng biến chúng ta thành NHỮNG
NGƯỜI KIẾN TẠO HÒA BÌNH THẾ GIỚI.. Kinh Mân
Côi cho phép chúng ta hy vọng rằng, ngay trong thời buổi
này, công cuộc chiến đấu cho hòa bình sẽ dành phần
thắng lợi… Kinh Mân Côi không hề là một cơ hội
để chúng ta tránh né những vấn đề của
thế giới, trái lại kinh Mân Côi thúc đẩy chúng ta
nhìn thẳng vào những vấn đề của thế giới
với con mắt của những con người có tinh thần
trách nhiệm và quan tâm; đồng thời ban cho chúng ta nghị
lực để đối phó với những vấn
đề đó…”
Kinh Mân Côi còn giúp chúng ta biết nghĩ
đến và ra tay giúp đỡ những con người
nghèo khó và đau khổ trên thế giới này. Đức
Thánh Cha viết: Khi biết suy ngẫm đích thực, Kinh
Mân Côi dẫn chúng ta đến gặp gỡ Chúa trong mầu
nhiệm của Người, và vì thế, chúng ta không thể
không quan tâm đến diện mạo Chúa Kitô nơi những
người khác, nhất là những người đau khổ
nhất. Làm sao chúng ta có thể chiêm ngưỡng mầu nhiệm
Chúa Hài Nhi ở Bêlem trong Năm Sự Vui, mà lại không có
lòng khao khát đón nhận, bảo vệ và cổ võ Sự
Sống, và mang lấy gánh nặng của các trẻ em
đang đau khổ trên thế giới này? Làm sao chúng ta có
thể bước theo Chúa Kitô, Đấng Mạc Khải
trong Mầu Nhiệm Sự Sáng, mà không cương quyết
làm chứng cho các mối Phúc Thật của Người
trong đời sống hàng ngày? Làm sao chúng ta chiêm ngưỡng
Chúa Kitô vác Thánh Gía và chịu đóng đinh mà không nhận
thấy cần phải hành động như Ông Simon thành
Xirênê để nâng đỡ những anh chị em đang
quằn quại đau đớn trong ê chề thất vọng?
Cuối cùng, làm sao chúng ta có thể chiêm ngắm vinh quang của
Chúa Kitô Phục Sinh và của Đức Mẹ Maria, Nữ
Vương thiên đàng, mà không khao khát làm cho thế giới
này tốt đẹp hơn, công bằng hơn, và theo sát
hơn kế hoạch của Thiên Chúa?”
Đáp lời mời gọi của
Đức Thánh Cha, chúng ta hãy siêng năng dâng kính Mẹ những
Tràng Hoa Mân Côi để cầu nguyện cho hòa bình nơi
các gia đình, các cộng đồng, các dân tộc và trên
toàn thế giới. Tất nhiên không phải chúng ta chỉ
lần chuỗi Mân Côi vào Năm Mân Côi hay tháng Mân Côi,
nhưng là hàng ngày, trong suốt cuộc đời. Hơn nữa
khi lần chuỗi Mân Côi, không phải chúng ta chỉ đọc
ngoài miệng, nhưng vừa đọc để tôn vinh Mẹ
và cầu nguyện với Mẹ qua các kinh ‘Kính Mừng
Maria... Thánh Maria...’, vừa suy ngắm các nhân đức của
Mẹ qua các Mầu Nhiệm ‘Vui’, ‘Thương’, ‘Mừng’,
‘Ánh Sáng’, và đem áp dụng vào đời sống hàng ngày
trong gia đình và xã hội. Chúng ta có thể cùng đọc
chung trong gia đình, hoặc riêng tư một mình, hoặc
chung các gia đình trong cùng một xóm (liên gia); cũng có cách
lần Chuỗi Mân Côi ‘liên kết’, mỗi người một
ngắm trong năm Mầu Nhiệm cùng với ‘Kinh Lạy
Cha’, mười ‘Kinh Kính Mừng’, một ‘Kinh Sáng Danh’.
Đọc hàng ngày. Như vậy cần 20 người cùng
liên kết thành một nhóm, để hàng ngày cùng liên kết
lời Kinh Mân Côi với nhau qua các Mùa Vui, Thương, Mừng
và Ánh Sáng. Nhờ cách lần chuỗi liên kết như vậy,
những người dù ở cách xa nhau ‘ngàn trùng’, cũng vẫn
có thể liên kết với nhau qua lời kinh Mân Côi, để
cùng cầu nguyện chung cho nhau và tạ ơn Chúa qua sự
chuyển cầu của Mẹ Maria. Có người ngày nào
cũng lần chuỗi và suy ngắm cả bốn mầu
nhiệm ‘Vui, Ánh Sáng, Thương, Mừng’. Những người
khác thường ngắm ‘Một tràng chuỗi Năm
Mươi’ mỗi ngày.Theo truyền thống, thì Ngày Thứ
Hai ngắm Mùa Vui, ngày Thứ Ba: mùa Thương, Ngày Thứ
Tư: Mùa Mừng, Ngày Thứ Năm: Mùa Vui (nhưng bây giờ
là Mùa Ánh Sáng), ngày thứ Sáu: Mùa Thương, ngày Thứ Bảy:
Mùa Mừng, Ngày Chúa Nhật: Mùa Mừng. Như vậy qua việc
đọc Kinh Mân Côi, chúng ta có dịp suy ngắm suốt cuộc
đời của Chúa Giêsu liên kết với Mẹ Maria
trong Năm Mầu Nhiệm Cứu Chuộc. Bắt đầu
từ giờ phút vô cùng trọng đại ‘Thiên Thần
Truyền Tin’ qua các biến cố ‘Viếng Thăm Bà
Elizabeth’, ‘Sinh Chúa nơi hang đá Bêlem’, ‘Dâng Chúa vào Đền
Thờ’, ‘Tìm thấy Chúa trong Đền Thờ’ (Mùa Vui)...
Tiếp theo là các biến cố chính trong cuộc đời
Truyền Giáo của Chúa (Năm Ngắm Sự Sáng): Chúa
Giêsu chịu Phép Rửa tại sông Gio-đan; Chúa Giêsu làm
phép lạ đầu tiên tại tiệc cưới Cana do
lời xin của Mẹ Maria; Chúa Giêsu bắt đầu rao
giảng Tin Mừng qua lời mời gọi cải thiện
đời sống ‘Thống Hối; Chúa Giêsu ‘hiển dung’
(biến hình) trên núi Tabor; Chúa Giêsu thành lập Bí Tích ‘Mình Máu
Thánh Chúa’ (Thánh Thể) trong bữa Tiệc Ly trứơc
khi bước vào cuộc khổ nạn... Sau đó là các biến
cố đau thương của Chúa trong Năm ngắm
‘Mùa Thương’: Cầu nguyện trong thống khổ tại
Vườn Cây Dầu (Giêsimani); Chịu đánh đòn; Phải
đội mũ làm bằng gai nhọn (Mão gai); Vác Thánh giá
lên ‘Núi Sọ’ (Gôn-gô-ta); Chết đau đớn trên thánh
giá… Sau cùng các Mầu Nhiệm trong ‘Mùa Mừng’: Chúa Giêsu sống
lại; Chúa Giêsu lên Trời; Chúa Thánh Thần hiện xuống
trên các Tông Đồ; Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời;
Đức Mẹ được Vinh Thưởng trên
Nước Trời.
Như vậy, khi chúng ta lần chuỗi
Mân Côi, là chúng ta đã lần lượt suy ngắm ‘Tin Mừng’
một cách tổng quát (như Đức Thánh Cha nói trong Tông
Thư Kinh Mân Côi: “Kinh Mân Côi là bản tóm lược toàn bộ
sách Tin Mừng... Dù việc lần Chuỗi Mân côi không thể
thay thế việc đọc Kinh Thánh, và đọc các giờ
‘Kinh Phụng Vụ’ của các Linh Mục và tu sĩ”).
Đồng thời với việc suy ngắm các ‘Mầu
Nhiệm’ cuộc đời của Chúa Giêsu nơi trần
gian, chúng ta cũng dâng lên Thiên Chúa và Mẹ Maria những lời
kinh trọng đại ‘Lạy Cha’, ‘Kính Mừng’, ‘Sáng Danh’
cũng được lấy ra từ ‘Tin Mừng’. Do
đó khi chúng ta cầu nguyện bằng chuỗi Mân Côi,
chúng ta vừa thờ phượng Chúa, vừa tôn vinh và cầu
nguyện với Đức Maria và tu luyện đời sống
đạo đức của chúng ta để mỗi ngày
nên tốt hơn, xứng đáng là những người
con của Chúa và Mẹ Maria.
Khi Đức Mẹ hiện ra tại
Fatima (1917), Đức Mẹ đã nhắc nhở chúng ta
hãy siêng năng lần Chuỗi Mân Côi và cải thiện
đời sống. Điều đó càng quan trọng
hơn trong thế giới hôm nay mà mỗi ngày mỗi trở
nên suy đồi hơn về vấn đề đạo
đức và luân lý, cùng với những chủ
trương đi ngược với lương tâm con
người lương thiện và phá hủy nền tảng
giá trị gia đình (family values) như: luyến ái tự
do, ly dị, phá thai, và coi hôn nhân như sự kết hợp
giữa hai người bất kể nam, nữ (same sex
marriage)...
Một điều rất quan trọng
mà chúng ta cần lưu ý là khi Lần Chuỗi Mân Côi, chúng ta
phải đọc thong thả, vừa đọc vừa
suy ngẫm các Màu Nhiệm mà chúng ta đã xướng
trước mỗi chục Kinh Kính Mừng. Vì thế Đức
Gioan Phaolô II cũng nhắc nhở chúng ta trong Tông Thơ về
Kinh Mân Côi: “Kinh Mân côi phát xuất chính từ kinh nghiệm
riêng của Đức Maria, nên là một lời kinh chiêm
ngưỡng sâu sắc. Không có sự suy ngẫm sâu xa, kinh
Mân côi sẽ như một cái xác không hồn, như Đức
Giáo Hoàng Phaolô VI đã nhấn mạnh: ‘Không có sự chiêm ngẫm,
kinh Mân Côi trở thành một cái xác không hồn, và việc lần
chuỗi trở nên một việc nhai đi nhai lại một
số công thức có tính cách máy móc, và như thế là vi phạm
Giáo huấn của Chúa Kitô: ‘Khi cầu nguyện chúng con
đừng lại nhải như dân ngoại; họ
nghĩ rằng, cứ nói nhiều là được nhận
lời (Mt. 6, 7). Tự bản chất, việc đọc
kinh Mân Côi đòi hỏi một nhịp điệu thanh thản
và kéo dài, để giúp mọi người chiêm ngắm các
Mầu Nhiệm trong cuộc đời của Chúa như
được nhìn thấy bằng đôi mắt của Mẹ
Maria, người đã sống hết sức gần
gũi với Chúa. Bằng cách đó, sự phong phú khôn ví của
các Mầu Nhiệm được bày tỏ …” Ở một
đoạn khác, Đức Gioan Phaolô viết: “Việc suy
ngẫm các Mầu nhiệm Chúa Kitô trong kinh Mân Côi được
thực hiện bằng một phương pháp đã lập
ra để giúp ta đồng hóa với Mầu Nhiệm.
Đó là phương pháp dựa trên việc lập đi lập
lại. Việc lập đi lập lại trước
tiên được áp dụng cho kinh Kính Mừng, được
lập đi lập lại 10 lần trong mỗi Mầu
Nhiệm. Nếu lời kinh này được lập
đi lập lại một cách hời hợt, chắc chắn
người ta sẽ có cám dỗ xem kinh Mân Côi như một
việc đạo đức khô khan, nhàm chán. Trái lại,
người ta sẽ không cảm thấy khô khan, nhàm chán nếu
xem kinh Mân Côi, như một sự trao dâng của tình yêu
không ngừng, hướng về Đấng mình yêu mến,
với những cách diễn tả, tuy giống nhau về nội
dung, nhưng luôn luôn mới mẻ về phương diện
cảm hứng.”
Nếu vừa đọc vừa suy ngẫm
các Mầu nhiệm, thì việc lần chuỗi Mân Côi sẽ
giúp chúng ta hợp với Mẹ Maria để đi sâu xa
hơn vào Đời Sống và Tin Mừng của Chúa Giêsu,
Đấng Cứu chuộc và là con đường
đưa chúng ta đến Chân Lý và Sự Sống đời
đời. Vì thế Đức Thánh Cha Gioan Phalô II cũng
nhắc nhở chúng ta: “Một điều rõ ràng là: cho dù lời
Kinh Kính Mừng được lập đi lập lại
trực tiếp dâng Đức Mẹ Maria, nhưng hành vi
yêu thương rốt cuộc lại HƯỚNG VỀ
CHÍNH CHÚA KITÔ, với Mẹ và qua Mẹ. Việc lập
đi lập lại được nuôi dưỡng bởi
lòng khát khao trở nên giống Chúa Kitô một ngày một
hơn, và đó là mục đích nhắm tới của
đời sống mỗi Kitô hữu. Thánh Phaolô diễn tả
điều đó bằng những lời đầy lửa
yêu mến: ‘Đối với tôi, sống là Chúa Kitô, và chết
là một mối lợi’ (Thơ Philipphê 1,21); ‘Tôi sống
nhưng không phải là tôi sống, mà là Chúa Kitô sống trong
tôi’ (Thơ Galat 2, 20). Như vậy kinh Mân Côi giúp chúng ta trở
nên giống Chúa Kitô một ngày một hơn cho đến
khi chúng ta đạt tới sự thánh thiện thật sự
viên mãn.”
Sau đây chúng tôi xin gửi đến
qúy vị và các bạn Năm Ngắm của ‘MÙA ÁNH SÁNG’ mà
tôi thấy đã được dùng ở nhiều nơi:
- Thứ
Nhất: Đức Chúa Giêsu chịu Phép Rửa tại
sông Gio-đan. Ta hãy xin cho được sống đẹp
lòng Đức Chúa Trời.
- Thứ
Hai: Đức Chúa Giêsu làm phép lạ hóa nước thành
rượu tại Cana. Ta hãy xin cho được vững
tin vào quyền năng của Đức Chúa Trời.
- Thứ
Ba: Đức Chúa Giêsu rao giảng Nước Trời
và ơn thống hối. Ta hãy xin cho được
ơn sửa tâm hồn.
- Thứ
Bốn: Đức Chúa Giêsu biến hình trên núi Tabor. Ta
hãy xin cho được lắng nghe Lời Người.
- Thứ
Năm: Đức Chúa Giêsu lập Phép Thánh Thể. Ta hãy
xin cho được siêng năng rước Mình Máu
Thánh Người.
Xin Thiên
Chúa là Cha nhân lành, nhờ lời Mẹ Maria Mân Côi chuyển
cầu, ban muôn ơn lành cho mỗi người, mỗi gia
đình, cho toàn thể Giáo Hội và thế giới, cũng
như cho Quê Hương và Giáo Hội Việt Nam.