Giác ngộ – Lm. Giuse Trần
Việt Hùng
1. Sự
giác ngộ
Nghe
từ Giác Ngộ xem ra có vẻ nhuốn chút suy tư
đạo lý của Phật Giáo. Tôi thích từ Giác Ngộ,
đồng nghĩa với từ Thức Tỉnh (to awake,
awaken). Mấy năm trước đây, tôi vẫn
thường gặp và thăm hỏi thầy Thích Thiện
Chí. Có một lần, thầy tâm sự rằng thầy
mới được giác ngộ. Thầy kể rằng
một ngày kia khi đang tụng kinh, thầy cảm
thấy như có một lóe sáng trong đầu và từ giây
phút đó thầy bắt đầu thao thao giảng
dạy và chia sẻ những gì mà trước đây
thầy không thể làm được. Thầy Thích
Thiện Chí rất khiêm nhu và hiền lành. Thời gian trước
thầy trụ trì tại Chùa Thập Phương nay
đổi sang phục vụ tại Chùa Chiếu Kiến
ở vùng Bronx, Nữu Ước.
Giác
ngộ chính là được thức tỉnh. Mỗi
người đều có những khoảnh khắc tự
giác và nhận thức. Trước đó không bao giờ
nhận ra dù có kinh qua bao nhiêu ngày sống. Giây phút giác
ngộ hay thức tỉnh là một khởi đầu
rất qúy báu. Có những vị thánh đã được
thức tỉnh qua lời Chúa trong Kinh Thánh như thánh Antôn,
Tu Viện Trưởng. Một ngày kia, Antôn ghé vào nhà
thờ vừa khi bài Phúc âm đang đọc nói về
người giầu có: Đức Giêsu đáp: "Nếu
anh muốn nên hoàn thiện, thì hãy đi bán tài sản
của anh và đem cho người nghèo, anh sẽ
được một kho tàng trên trời. Rồi hãy đến
theo tôi."(Mt. 19, 21). Ngay lập tức, Antôn rời nhà
thờ và về làng quê bán hết của hồi môn và 200
mẫu đất, rồi đem phân phát cho người
nghèo. Lần kế tiếp, ngài vào nhà thờ nghe bài phúc âm
khác: Vậy, anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày
mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của
ngày ấy (Mt. 6,34). Không do dự, ngài dâng biếu tất
cả những của cải còn lại cho người
nghèo. Sau đó, Antôn vào ẩn tu và tự tay lao động
nuôi thân cùng giúp đỡ người khác. Đây chính là
sự giác ngộ thực sự. Giác ngộ và tiếp
tục sống ơn soi sáng thúc đẩy để thánh
hóa cuộc đời.
2.
Sống thức tỉnh
Giây
phút ánh sáng chói lòa biến đổi cuộc đời.
Saulô đang trên đường đi ruồng bách những
tín hữu của Chúa Kitô, đã bị luồng ánh sáng
đánh ngã ngựa và làm lòa mắt. Saulô không còn thấy
đường đi mà phải nhờ người
dẫn dắt. Saulô được chính Chúa Giêsu, nguồn
ánh sáng chọn, gọi và cải đổi đời
sống. Chúa Kitô đã biến đổi một Saulô
đang ruồng rẫy bách hại các Kitô hữu trở
thành Phaolô nhiệt thành rao giảng tin mừng Nước
Chúa. Phaolô đã trở nên muối, nên men và ánh sáng cho
mọi người, nhất là các dân ngoại. Thánh Phaolô
đã mang ánh sáng tin mừng của Chúa đi cùng khắp.
Ngài đã là chứng nhân đích thực và là đèn sáng
để trên giá cao soi cho mọi người ở mọi
thời, mọi nơi.
Giác
ngộ như Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô
Đệ Nhị trong lễ đăng quang nhận
chức vị chủ chăn của Giáo Hội ngày 22 tháng
10 năm 1978. Câu đầu tiên trong bài giảng khai mạc
là: Anh chị em đừng sợ. Ngài được linh
hứng qua lời Chúa, trong Thánh Kinh đã có trên 100 lần
nhắc đến từ "Đừng Sợ".
Đừng sợ khi phải đối diện với
những nghi nan, khó khăn hay thách thức. Đức Giáo
Hoàng đã nỗ lực vượt ra ngoài tiền lệ
đã gặp gỡ nhiều người, đi tới
nhiều nơi và nhiều nước. Ngài đã hòa
giải và xin lỗi toàn nhân loại vì những lỗi
lầm của Giáo Hội trong quá khứ. Ngài chính là
muối ướp mặn và là ánh sáng thế gian. Ngài đã
đến với giới trẻ để ướp thêm
vị mặn cho khỏi bị nhiễm mùi thế tục.
Ngài đã sống chứng nhân đích thực của Chúa
Kitô cho đến hơi thở cuối cùng.
Thức
tỉnh như Đức Cố Hồng Y Phanxicô Nguyễn
văn Thuận trong những ngày lao tù đầy khổ
sở tại Vĩnh Phú. Nơi đây đa số tù nhân là
những người không thuộc Đạo Công Giáo. Trong
lúc cô đơn, buồn chán, thất vọng và nhớ nhung
những sinh hoạt của giáo phận. Ngài kiên tâm cầu
nguyện và được ơn soi sáng từ đáy tâm hồn
mời gọi và đã thức tỉnh ngài là "Hãy
chọn Chúa, chứ không phải là công việc của
Chúa"(Escoge a Dios y no las obras de Dios). Nhận thức
Chọn Chúa, ngài đã mở ra Con Đường Hy
Vọng. Đức Cố Hồng Y Phanxicô là đèn sáng soi
rọi gian trần. Ánh sáng cuộc sống của ngài
đã lan tỏa từ trong ngục tù tối tăm,
lạnh vắng đến kinh thành Rôma ánh sáng, trung tâm
của Giáo Hội. Đèn vẫn cứ cháy sáng cho dù
với chỉ một người lính canh hay cả ngàn ngàn
người tụ họp bên ngài. Nơi ngài tỏa sáng
niềm tin hy vọng vào Chúa Kitô. Ánh sáng của Chúa Kitô
được phản ảnh qua đời sống
đạo hạnh của ngài. Ngài là ánh sáng cho trần gian.
3. Nhận
thức
Trong
cuộc đời, ai trong chúng ta cũng có những giây phút
hay khoảnh khắc thức tỉnh, giác ngộ hay lóe sáng
tâm linh. Có nhiều khía cạnh và nhiều thể loại
thức tỉnh khác nhau tùy theo mức độ nhận
thức. Nhận thức từ những vật thể
tới cảm xúc và tinh thần. Có những vật quý giá
bao năm bị bỏ quên lãng, đột nhiên một ngày
chúng ta nhận ra giá trị và sự tuyệt đẹp
của nó. Có khi bao năm chúng ta bị nghiện ngập
sống trong trụy lạc, bài bạc, rượu chè và
khói thuốc, vào một ngày tự nhiên chúng ta phát hiện sự
nguy hại và rồi chúng ta dứt bỏ nó. Có khi
người bạn hiện diện ngay bên mà không nhận
ra, cho đến lúc được thức tỉnh trong
tình yêu, người ta gọi là tiếng sét ái tình. Hoặc
khi trải qua những tại họa thương đau
mất mát, chúng ta mới chợt tỉnh thức tiếc nuối
những gì đã qua và bắt đầu lại. Có
những thức tỉnh trong tâm hồn nhờ một
biến cố, một lời linh ứng, một phát
hiện hay một thúc đẩy từ đáy tâm hồn.
Sự giác ngộ hay thức tỉnh đây mới chỉ
là một khởi đầu trong cảm xúc, chúng ta phải
phấn đấu và sống với tia sáng soi dọi
đó bằng ý chí và cả cuộc đời. Sự giác
ngộ mới có ý nghĩa và mang lại hoa qủa đích
thực.
Không
khi nào trễ, nếu chúng ta biết bắt lại từ
đầu. Chúng ta biết rằng vạn sự khởi
đầu nan. Giây phút khởi đầu bất cứ
một việc gì cũng rất quan trọng. Người
ta nói: Xảy một li, đi một dặm. Trong kinh
nghiệm cuộc sống, chúng ta có nhiều cơ hội
may mắn xảy đến trong đời. Nếu ai
biết chộp bắt cơ hội, họ có thể làm
giầu, thành công và đạt thắng lợi. Về
đời sống tinh thần cũng thế, đến
một lúc nào đó, chúng ta cảm nhận được
sự an vui khi lòng mình ở ra và con tim thắp sáng lên
niềm tin yêu hy vọng. Chúng ta hãy kiên tâm học hỏi,
tìm hiểu và cầu nguyện, chúng ta sẽ không bị
thất vọng. Chúa Giêsu đã hứa: "Anh em cứ xin
thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy,
cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho (Mt. 7,7).
4.
Muối và Ánh Sáng
Lời
Chúa Giêsu xác tín rằng anh em là muối và là ánh sáng. Muối
mặn để ướp đời. Ánh sáng trên giá soi
sáng cho mọi người. Mỗi người chúng ta
được chịu phép rửa trong Chúa Kitô và
được trao nến sáng. Chúng ta đều mang danh là
Kitô hữu, có nghĩa là chúng ta thuộc về Chúa Kitô.
Thuộc về Chúa Kitô thì đương nhiên chúng ta
phải là muối và ánh sáng. Mỗi lời nói, cử chỉ
và việc hành xử của chúng ta đều mang danh là Kitô
hữu. Mọi việc chúng ta thực hiện tốt hay
xấu cũng đều mang danh là người công giáo.
Người công giáo phải là muối, là men và là ánh sáng.
Muối thì phải có chất mặn. Chất mặn
sẽ ướp đời khỏi ôi rữa hay hôi
thối. Người Kitô hữu có sứ mệnh nên
gương cho mọi người trong môi trường sinh
sống của mình. Chúa Giêsu đã phán: "Chính anh em là
muối cho đời. Nhưng muối mà nhạt đi, thì
lấy gì muối nó cho mặn lại? Nó đã thành vô
dụng, thì chỉ còn việc quăng ra ngoài cho
người ta chà đạp thôi (Mt. 5, 13).
Cây
tốt thì sẽ sinh trái tốt. Con người tốt
sẽ phát huy những việc tốt.Trong thực tế
lại không luôn là thế, người tốt vẫn có
thể sai lầm, sa ngã và phạm tội. Thánh Phaolô khuyên
dạy: Bởi vậy, ai tưởng mình đang
đứng vững, thì hãy coi chừng kẻo ngã (1Tm.10,12).
Cây cối sinh chồi nẩy lộc và hoa trái theo mùa tự
nhiên, nhưng con người có ý chí tự do và chọn
lựa cách sống. Sinh hoa trái tốt lành đạo
đức là một ân huệ và sự cố gắng.
Muốn được giác ngộ trong ơn gọi
của mình, chúng ta cần sự kiên nhẫn cầu
nguyện và ý thức về việc làm của mình. Chúa Giêsu
tin tưởng truyền dạy rằng:"Chính anh em là
ánh sáng cho trần gian. Một thành xây trên núi không tài nào che
giấu được (Mt. 5,14). Chúng ta phải là ánh sáng soi
cho mình trước khi dọi sáng cho người khác.
Thường thì chúng ta thích soi mói và nghe truyện
người, hơn là nhớ truyện mình. Đèn của
mình đã tắt mà lại muốn soi lối chỉ
đường cho người khác. Mỗi người
chúng ta cần tự giác và tỉnh thức luôn, đừng
để mình bị rơi vào sự mù lòa trong tăm
tối. Chúng ta nhớ lời Chúa Giêsu: "Mù mà lại
dắt mù được sao? Lẽ nào cả hai lại
không sa xuống hố? (Lc. 6,39).
5. Nhân
chứng
Chúa
Kitô chính là nguồn và là ánh sáng đến trong trần gian.
Ánh sáng của Chúa được tiếp nối qua
đời sống của người tín hữu. Chúng ta
không thể chối từ trách nhiệm là đèn sáng soi vào
bóng tối. Cuộc sống con người đang dần
bị tục hóa qua các trào lưu hưởng thụ và
chạy đua với các nhu cầu đòi hỏi. Thế
giới đang cần các ngọn hải đăng
chiếu sáng. Mỗi Kitô hữu hãy khơi dậy ngọn
đèn cháy sáng để đẩy lùi bóng tối. Chúng ta
hãy thắp đèn và đặt trên giá để soi cho
mọi người chung quanh. Nhân loại đang cần
vị mặn của muối để thanh tẩy,
cần ngọn lửa để sưởi ấm và
cần những gương sáng để soi đường.
Mỗi
người đều được mời ra đi làm
nhân chứng tùy theo ơn gọi của mình. Có người
sống trong bậc gia đình, người sống
độc thân và người sống đời dâng
hiến trong chức vụ linh mục, tu sĩ ... ai ai
cũng có thể trở thành ánh sáng soi lối cho tha nhân.
Giáo sư, thầy cô giáo, sinh viên, học sinh hãy nên muối,
nên men giữa môi trường lớp học. Các kỹ
sư, công nhân, chuyên viên, thợ máy hãy nên ánh sáng tại các
công xưởng. Các thương gia, người buôn kẻ
bán, các chủ tiệm, người làm công đều
được mời gọi nên gương mẫu
của sự công bằng và bác ái. Các bác sĩ, y sĩ, y tá,
nhân viên nên gương tận tâm phục vụ như
đèn sáng nơi nhà thương bệnh xá. Các chính khách,
quân nhân, cảnh sát, công chức và các nhân viên phục vụ
công quyền phải nên gương sáng trong khi thi hành
chức vụ. Các nhà truyền thông, báo chí, văn nhân thi
sĩ, kịch sĩ, ca sĩ, nghệ sĩ... cần dùng
khả năng chuyên nghiệp của mình truyền rao chân,
thiện, mỹ cho cuộc sống. Các tu sĩ, thiện
nguyện viên, linh mục, phụ huynh hãy nên muối men
phục vụ tại gia đình, cộng đoàn và giáo
xứ. Chúng ta đừng dấu đèn sáng sau lưng,
đừng bưng bít hoặc tắt đèn để
được tự do hòa chung vào những cách sống
không xứng danh là Kitô hữu. Là Kitô hữu, đừng
sợ, chúng ta hãy tiên phong sống gương mẫu và là
chứng nhân cho sự sáng và sự sống giữa dòng
đời. Chúa Giêsu đã khuyến khích:"Hỡi đoàn
chiên nhỏ bé, đừng sợ, vì Cha anh em đã vui lòng
ban Nước của Người cho anh em"(Lc. 12,32).
Tóm
lại, ước chi ánh sáng của ngọn nến mà chúng
ta đã lãnh nhận trong ngày lãnh Bí Tích Rửa Tội
được cháy sáng mãi. Ngọn nến của niềm
tin và niềm hy vọng vào Chúa Kitô phục sinh. Mỗi
người tự vấn lương tâm, chúng ta đã góp
được gì để xây dựng đời sống
của Giáo Hội. Chúng ta đã làm được những
lợi ích gì qua những ân huệ, khả năng và
thời gian Chúa ban cho chúng ta trong cuộc sống? Chúng ta
đừng cất giữ muối và ánh sáng cho riêng mình, hãy
để muối ướp mặn đời và ánh sáng
dọi chiếu muôn nơi. Xin Chúa là nguồn ánh sáng vĩnh
cửu sưởi ấm và đốt lửa mến yêu
trong tâm hồn chúng con, để chúng con tiếp tục
truyền rao lời chân lý của Chúa.
|